De geschiedenis van het Hanzeverbond, de Hanzedagen en Het Hanze Huis

Geschiedenis jaartallen

 Hanzeverbond

Al in 1229 was Groningen betrokken bij het sluiten van een handelsverdrag op het eiland Gotland in de Oostzee. Samen met kooplieden uit andere handelssteden sloten zij een overeenkomst, die werd aangeduid met het woord “Hansa”, hetgeen "genootschap" betekent. Het verbond van de Hanze kwam tot stand op initiatief van een groep actieve kooplieden uit Lübeck. Lübeck, Rostock, Wismar, Stralsund, Anklam en Greifswald werden ook wel de “Wendische Hanzesteden” genoemd. De stadsbestuurders van deze havensteden aan de Oostzee gingen zich na verloop van tijd bemoeien met de Hanze. Ten eerste om de handelsroutes tussen deze steden veilig en vrij te houden. Ten tweede omdat ze er belangrijk economisch voordeel van verwachtten en groei van de steden. Het waren meestal familiebedrijven die afgevaardigden naar andere steden in Europa stuurden om daar handelskantoren te gaan opzetten. Zo ontstonden vier belangrijke handelsposten: Bergen in Noorwegen, Brugge in België, Novgorod in Rusland en Londen in Engeland. Vanuit deze plaatsen werden de zaken geregeld. In die tijd werd vooral gehandeld in bulkproducten als hout, zout, wijn, wol en bont. Al snel kregen andere steden in Europa in de gaten dat deze vier handelsposten veelvuldig werden bezocht door de kooplieden uit Europa. Internationale jaarmarkten ontstonden in Brugge, Reims, Parijs en op diverse plaatsen in Noord-Italië. Zo ontmoetten de Europese kooplieden uit noord, zuid, oost en west elkaar. De belangrijkste handelssteden waren aangesloten bij het Hanzeverbond. Op het hoogtepunt waren er 208 Hanzesteden, verdeeld over dertien landen in Europa. 

 Hanzedagen

Vanaf het begin werden er speciale "Hanzedagen" georganiseerd, waar kooplieden samenkwamen in een bepaalde stad in Europa. Op deze dagen werden alle problemen besproken, die de Hanze belemmerden en bedreigden. Aangesloten steden waren verplicht deel te nemen aan deze Hanzedagen. Als het niet mogelijk was als kleine “Hanzestad”deel te nemen, dan traden andere Hanzesteden op als vertegenwoordiger en belangenbehartiger. Zo communiceerde Groningen bijvoorbeeld niet direct met het hoofdbestuur in Lübeck maar via de stad Keulen. Dit gold tevens voor de andere Nederlandse handelssteden. Er moest contributie worden betaald aan de stad Lübeck om te mogen deelnemen. Uit archieven blijkt dat de stad Groningen op die manier heeft bijgedragen aan het Hanzeverbond. In het jaar 1422 werd Groningen officieel toegelaten. Er werden in de stad vaak “Hanze”gerelateerde bijeenkomsten georganiseerd. In het jaar 1463 werd er in het Jacobijnenklooster, achter de oude Ebbingestraat, een officiële Hanzedag gehouden. Na 544 jaar heeft de handelsonderneming Het Hanze Huis en de organisatie Bijzondere Locaties, waartoe de Der Aa-Kerk behoort, de Hanzedagen in Groningen nieuw leven ingeblazen. 

 Groninger Hanzedag

De Groninger Hanzedag 2009 staat nu in teken van handelsondernemingen die sinds meerdere generaties en meestal meer dan een eeuw specialiteiten uit hun stad of streek produceren. Deze ondernemingen worden één keer per twee jaar bij elkaar gebracht om hun handelsverleden en hun producten te laten zien. Dit evenement vindt plaats in de Der Aa-kerk. Op deze dag staat het Hanzeverbond in Europa centraal. De laatste jaren is de interesse voor het Hanzeverbond zeer toegenomen. Het Hanze Huis heeft vanaf de oprichting in april 2002 gepleit voor hernieuwde toetreding van de stad Groningen tot het hedendaagse Hanzeverbond. In 2008 is dat gelukt en sindsdien is Groningen inderdaad opnieuw officiëel toegetreden. Het nieuwe Hanzeverbond wordt geleid vanuit Lübeck. De bedoeling is om de “Hanzedagen" in stand te houden. Mede op advies van Het Hanze Huis heeft de stad Groningen zich vanaf het jaar 2006 weer op de internationale nieuwe Hanzedagen gemanifesteerd. Op de Hanzedag in Groningen op 17 oktober 2009, komen Groninger beeldbepalende ondernemingen aan bod. Daarnaast geven andere bijzondere producenten uit het Hanzegebied acte de presence. Zij tonen de specialiteiten uit hun stad. Dit maakt deze handelsdag tot een unieke gebeurtenis.

 Hanzewandeling

Het Hanze Huis heeft  in 2004 in de stad Groningen de “Hanzewandeling”geintroduceerd. Deze Hanzewandeling start vanuit de winkel/foodstore van Het Hanze Huis aan het A-kerkhof 2. De wandeling staat in het teken van de geschiedenis van de Groninger handel in relatie tot het Hanzeverbond van Europese steden.

 Tekst: Ing. Remmelt  S. Smid, eigenaar van Het Hanze Huis in Groningen

naar boven